روى زمين بسان قير شود ، و قسم ديگر روز با نور نهاد كه روى زمين بسان كافور شود ، و هواى عالم مانند شعله‌هاى نور شود . آن شب تاريك را به ماه منوّر كرد ، و اين روز روشن را بچراغ خورشيد مطهّر و معطر كرد . شب تاريك مثال روزگار محنت است و اين روز روشن نشان عهد دولت است . از روى اشارت ميگويد : « اى كسانى كه اندر روشنايى روز دولت آرام داريد ايمن مباشيد كه تاريكى شب محنت بر اثر است ، و اى كسانى كه اندر تاريكى شب محنت بىآرام بوده‌ايد نوميد مباشيد كه روشنايى روز دولت بر اثر است . و گفته‌اند كه تاريكى شب نشان روز حشر و نشر است كه احوال و اهوال آن روز عالم قيامت سياه كرده . شرق و غرب دود دوزخ گرفته . رخسار ستارگان مانندهء رويهاى مؤمنان در آن ظلمت قيامت مىتابد ، مجره اندر هوا بر مثال نهر كوثر روان و شتابان . پس ظلمت شب نشان قيامت دان و ستارگان نشان رخسار مؤمنان و مجره نشان نهر كوثر و جمال ماه نشان رخسار محمد رسول اللَّه ، چنان كه در شب تاريك چون ماه رخسار بنمايد عالم روشن شود و فلك گلشن گردد . خلق قيامت در ظلمت و زحمت باشند چون جمال آن مهتر عالم ( ص ) پيدا گردد اهل ايمان را سعادت و امان پديد آيد . قوله تعالى : وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً ، - روى ابو برزة الاسلمى قال : قال رسول اللَّه ( ص ) : « رأيت قوما من امتى ما خلقوا بعد و سيكونون فيما بعد اليوم ، احبّهم و يحبّوننى يتناصحون و يتباذلون و يمشون بنور اللَّه فى الناس رويدا فى خفيّة و تقيّة ، يسلمون من الناس و يسلم الناس منهم بصبرهم و حلمهم ، قلوبهم بذكر اللَّه تطمئنّ و مساجدهم بصلاتهم يعمرون ، يرحمون صغيرهم و يجلّون كبيرهم و يتواسون بينهم يعود غنيّهم على فقيرهم و قويّهم على ضعيفهم ، يعودون مرضاهم و يتّبعون جنائزهم » ، فقال رجل من القوم فى ذلك يرفقون برفيقهم . فالتفت